Bãi bỏ chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng

Bãi bỏ chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng: Gỡ “rào cản” vô hình cho nhà thầu

15/07/2025

(BĐT) – Từ ngày 1/7/2025, hai thủ tục hành chính liên quan đến việc cấp mới và cấp lại chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng bị bãi bỏ. Đây là thay đổi mang tính đột phá, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng.

Chứng chỉ năng lực – từ công cụ quản lý thành “gánh nặng”

“Cởi trói” cho doanh nghiệp, mở đường phát triển

Ngày 27/6/2025, Quốc hội ban hành Luật Đường sắt 2025 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026). Trong đó, điểm g khoản 1 Điều 56 Luật này (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025) quy định bãi bỏ khoản 4 Điều 148 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung 2020), như sau: “Tổ chức tham gia hoạt động xây dựng phải có chứng chỉ năng lực theo quy định của Luật này bao gồm tư vấn quản lý dự án đầu tư xây dựng; khảo sát xây dựng; lập thiết kế quy hoạch xây dựng; thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng; thi công xây dựng công trình; tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình…”.

Cũng theo quy định tại Luật Đường sắt 2025, kể từ ngày 1/7/2025, tổ chức tham gia hoạt động xây dựng tự công khai thông tin về năng lực (thay vì “phải được đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử do cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ quản lý và tích hợp trên cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng” như trước đây). Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra, xử lý vi phạm trong việc chấp hành các quy định về điều kiện năng lực hoạt động của chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng trên địa bàn do mình quản lý.

Căn cứ quy định trên, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1030/QĐ-BXD ngày 7/7/2025 về việc công bố thủ tục hành chính bị bãi bỏ lĩnh vực hoạt động xây dựng thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Xây dựng; Công văn số 6386/BXD-KTQLXD ngày 7/7/2025 về việc thực hiện một số quy định mới trong quản lý hoạt động đầu tư xây dựng, trong đó, đề nghị UBND cấp tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng thực hiện trách nhiệm theo quy định trên.

Đến thời điểm hiện tại, nhiều địa phương đã phát đi thông báo dừng tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp mới/cấp lại chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng.

Trao đổi với Báo Đấu thầu, nhiều doanh nghiệp xây lắp cho rằng, việc bãi bỏ chứng chỉ năng lực là bước cải cách thực chất, thể hiện tư duy mới trong quản lý nhà nước. Thay vì kiểm tra “trên giấy”, các cơ quan chức năng sẽ tập trung đánh giá hiệu quả thông qua kết quả triển khai dự án, hồ sơ năng lực cụ thể và quá trình thực hiện. Mô hình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm này giúp giảm gánh nặng hành chính, thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh trong ngành xây dựng.

Từ góc độ tổ chuyên gia đấu thầu, một số đơn vị tư vấn đánh giá cao cải cách nêu trên. Về bản chất, năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu đã được thể hiện đầy đủ, toàn diện thông qua hợp đồng tương tự, nhân sự, thiết bị đề xuất trong hồ sơ dự thầu. Khi không bị ràng buộc bởi những thủ tục hành chính hình thức, doanh nghiệp xây dựng có thể tập trung vào năng lực cốt lõi – đó là chất lượng công trình, tiến độ thực hiện và tính sáng tạo trong thi công.